صفحه اول
کتاب مبانی نظری معماری دکتر سید جواد هاشمی فشارکی
و خداوند برای سکونت دائم شما منزل‌هایتان را و برای سکونت موقت در سفر از پوست چارپایان، خیمه‌ها و سایه‌بان‌ها را برای شما قرار داد تا وقت حرکت و سکون سبک وزن و قابل انتقال باشد و از پشم و کرک و موی گوسفند و شتر، اثاثیه منزل و متاع و اسباب زندگانی و لباس‌های فاخر برای شما آفرید تا در حیات دنیا از آن استفاده کنید. (نحل، آیه 80)
مقدمه مولفان
به نام یگانه معمار هستی بخش
معماری ، ساختن ظرف محیط زیست و فعالیت انسان‌هاست . همچنان که برای نگهداری مواد غذایی و وسایل ، ظرفهایی طراحی کرده و می‌سازیم، برای زندگی انسان هم ظرفهایی طراحی کرده و می‌سازیم. به این ظرف ، که مظروفش زندگانی آدمی است، معماری گفته میشود. به فعل طراحی کردن و ساختن این ظرف نیز معماری می‌گویند.
معماری رامیتوان علم و فن سازماندهی فضاهای زیست انسان دانست. به عبارت دیگر موضوع اصلی معماری این است که چگونه فضا را با استفاده از انواع مصالح و روشهای مختلف، به نحوی خلاقانه سازماندهی کنیم .
بنابراین میتوان گفت معماري، «فرايند بازآفريني و ساماندهي فضا، با بهره گيري از عوامل مادي و صوري، متناسب با نيازهاي مادي و روحي انسان ها، و در جهت كمال آن ها» مي باشدو مبانی نظری معماری مجموعه و نظامی از داده ها و مفاهیم است که به توصیف و تبیین پدیده های معماری که شامل آثار معماری و اندیشه های مکتوب است می پردازد.
براین اساس در کتاب حاضر موضوعات مبانی نظری معماری توصیف و تحلیل شده است و فصول زیر را دربرمیگیرد :
درفصل اول تعاریف ، جایگاه وسیرتکاملی معماران ارایه شده است.
درفصل دوم،به عناصر اولیه فضا ودیدگاههای صاحب نظران پرداخته شده است .
درفصل سوم، گونه شناسی وسبکهای معماری معرفی شده است.
فصل چهارم به قوانین بصری و سازماندهی فضایی اختصاص دارد .
بدیهی است این کتاب خالی از اشکال و قصور نیست؛ بنابراین از صاحب نظران، استاتید گرامی و دانشجویان عزیز خواهشمندیم تا نظرات ارزشمند خود را برای غنای بیشتر آن ارائه نمایند.
مهر1396
سید امیر هاشمی فشارکی
سید جواد هاشمی فشارکی
فهرست مطالب
فصل اول: تعاریف ، جایگاه و سیرتکاملی معماران... 11
واژه شناسي... 13
تعريف مباني نظري معماري... 14
دسته بندی دانش‌ها و جایگاه معماری... 14
ويژگي هاي گزاره هاي نظري، عملي و آثار هنري... 15
سير تكاملي هنرمندان و معماران در دو بعد نظري و عملي... 15
تعريف معماري... 15
فصل دوم :عناصر اولیه فضا و دیدگاه‌های صاحب نظران... 19
عناصر اولیه‌ی ارتباط بصری... 21
نقطه. 21
خط... 22
شکل... 22
سایه روشن... 24
رنگ..... 24
بافت.... 25
مقیاس..... 26
بُعد.. 28
حرکت.... 28
تعامل بین سه سطح.. 28
فضا 29
بررسي ديدگاه‌ها در باره فضا 29
گونه هاي فضا 32
كالبد.. 38
مفهوم كالبد در فرهنگ اسلامي... 39
هندسه و تناسبات... 40
كاربرد هندسه از ديد فرهنگ اسلامي... 41
کاربرد هندسه از دیدگاه غرب... 41
چگونگي كاربرد هندسه و تناسبات در معماري... 42
نتایج کاربرد هندسه و تناسبات... 43
زيبايي... 45
زيبايي در معماري... 45
زيبايي در فرهنگ شرق.. 46
زيبايي شناسي از ديدگاه فرهنگ اسلامي... 46
ديدگاه انديشمندان مسلمان درباره زيبايي... 47
ابن هيثم.. 47
زيبايي شناسي ماهوي: محمد غزالي... 48
زيبايي شناسي وجودي: فارابي... 48
اخوان الصفا 49
سهروردي... 50
زيبايي شناسي جامع: ملاصدرا 50
فريتهوف شوان.. 51
محمد تقي جعفري... 51
شهيد مطهري... 51
زيباشناسي از مفهوم به مصداق.. 53
ديدگاه هاي كهن(كلاسيك) زيبايي... 53
ديدگاه هاي امروزي زیبایی... 55
الف) پيتركالينز. 55
ب) برونو زِوي... 56
پ) يورگ گروتر. 56
ت) جان لنگ..... 57
طبقه بندي لنگ از انواع زيبايي شناسي در بعد روانكاوي... 58
زيبايي شناسي از مصداق به مفهوم. 58
الف) لوكوربوزيه. 58
ب) چارلز جنكز. 59
پ) پيتر آيزنمن... 59
ت) فرانك لويد رايت.... 60
نتيجه گيري... 60
فصل سوم :گونه شناسی وسبکهای معماری 61
نگرش شکلی... 63
مفهوم نگرش شکلی... 64
شکل گرایی در معماری معاصر. 64
شکل و سه مقیاس محیط مصنوع.. 65
فرایند شکلی: ترجمه واقعیت‌های موجود به الگوهای هندسی... 65
پیوند محیط و شکل بنا 67
مرزهای معماری و شکل گرایی... 68
گرامر و دستور زبان شکل... 69
ساختار شکل و معماری... 78
گونه و گونه شناسی... 79
گونه شناسی در عرصه معماری... 80
گونه شناسی معماری در ایران.. 84
ترسیم روش گونه شناسی موراتوری... 85
انتخاب مکان.. 85
انتخاب مقیاس گونه شناسی... 85
روند گونه شناسی... 92
گسترش زمانی گونه. 93
بازشناسی گونه پایه. 94
ترسیم شده‌ی گونه از ساده به تکامل یافته. 94
نگاه کالبدی به گونه. 98
فضای معماری... 100
مرزشناسی فضای معماری... 102
خواندن تاریخ معماری با معیار فضای داخلی... 105
معماری یونان باستان.. 105
معماری روم. 107
معماری صدر مسیحیت.... 108
معماری بیزانس..... 108
معماری گوتیک..... 109
معماری رنسانس..... 110
معماری باروک.... 111
معماری مدرن.. 112
اصل تبعیت فرم از کارکرد. 112
نشانه نخست: هندسه به مثابه یک غده سرطانی... 116
نشانه مورد هدف شماره دو: تقارن.. 118
معماری بدون بنا 121
ادغام و یکپارچگی فضایی... 122
ارایه راه حل برای آشفتگیها و نابسامانیهای معماری معاصر. 125
تصور فضایی و سیر تاریخی آن.. 126
فضای معماری و ادراک محیط... 130
معماری معاصر ایران و فضا گرایی... 132
سه دهه بحث درباره فضای معماری... 133
تحلیل فضای معماری تاریخی... 134
نظریه استمرار و تداوم معماری ایرانی... 135
اصول، مبانی و الگوهای معماری ایرانی... 137
خواندن معماری از زاویه فضایی... 139
ارزش گذاری فضایی... 139
وجوه اصلی فضایی و معیارها 140
فصل چهارم: قوانین بصری و سازماندهی فضایی.... 143
مفهوم معماری... 145
هدف معماری... 145
فرایند طراحی معماری... 146
پدیده‌های گشتالتی... 146
قانون مجاورت... 146
قانون مشابهت: 147
قانون استمرار: 148
قانون انسداد: 149
قانون ترکیب بندی: 150
فضایی محصور در فضایی دیگر: 150
فضاهای متداخل: 151
فضاهای مجاور: 152
فضاهایی که توسط فضای مشترک به یکدیگر متصل می‌شوند: 153
سازماندهی‌های فضایی: 154
سازماندهی مرکزی: 155
سازماندهی خطی: 155
سازماندهی شعاعی: 156
سازماندهی شبکه ای: 158
منابع.. 161
سرشناسه
:
هاشمی فشارکی، سیدجواد، ۱۳۴۰ -
عنوان و نام پديدآور
:
مبانی نظری معماری/ تدوین سیدامیر هاشمی‌فشارکی، سیدجواد هاشمی‌فشارکی.
مشخصات نشر
:
تهران: وانیا، ۱۳۹۶.
مشخصات ظاهری
:
۱۶۱ ص.: مصور، جدول، نمودار.
شابک
:
۱۶۰۰۰۰ ریال: 978-600-8496-55-7
وضعیت فهرست نویسی
:
فاپا
یادداشت
:
کتابنامه: ص. ۱۶۱.
موضوع
:
معماری
موضوع
:
Architecture
شناسه افزوده
:
هاشمی فشارکی، سیدامیر، ۱۳۷۰ -
رده بندی کنگره
:
NA۲۵۰۰/ھ۲م۲ ۱۳۹۶
رده بندی دیویی
:
۷۲۰/۱
شماره کتابشناسی ملی
:
۴۹۴۰۱۱۷
اطلاعات رکورد کتابشناسی
:
فاپا
مبانی نظری معماری
تدوین:
مهندس سید امیر هاشمی فشارکی
دکتر سیدجواد هاشمی فشارکی
شابک: 7-55-8496-600-978
چاپ اول: 1396 شمارگان: 1000
نشر وانیا: خیابان فخررازی خیابان شهدای ژاندارمری پلاک 63
طبقه سوم تلفن 66961163-09121866558
20000حق حق چاپ برای مولفان محفوظ است0 ريال نقل مطالب باذکر منبع بلامانع است
فروش اینترنتی www.ketab.ir
منابع
اصغریان جدی احمد: 1386، الزامات معمارانه در دفاع غیر عامل پایدار، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی
بیطرفان مهدی وفرزام شاد مصطفی: 1392، معماری همساز با دفاع غیر عامل با واکاوی در سبک‌های معماری جهان، تهران، انتشارات بوستان حمید
رح‍ی‍م‌پ‍ور ازغ‍دی، ح‍س‍ن: ۱۳۹۲،الگوی شهر اسلامی ،انتشارات بوی شهر بهشت،
داندیس دونیس.ا: 1392،مبادی سواد بصری، ترجمه‌ی سعید آقایی، تهران، انتشارات پرهام نقش
دی. کی.چینگ ، فرانسیس ، ترجمه زهراقراگزلو ،1392 ، معماری ، فرم ، فضا ونظم ، اتشارات دانشگاه تهران
فرزام شاد مصطفی: 1386، مبانی نظری در دفاع غیرعامل، تهران، موسسه‌ی انتشاراتی جهان جام جم
گروتر یورگ کورت: 1389، زیبایی شناسی در معماری، ترجمه‌ی مجتبی دولتخواه و سولماز همتی، تهران،موسسه‌ی نشر دولتمند
لاوسون برایان: 1384، طراحان چگونه می‌اندیشند، ترجمه‌ی دکتر حمید ندیمی، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی
لنگ جان: 1388، آفرینش نظریه‌ی معماری، ترجمه‌ی دکتر علیرضا عینی فر، تهران، انتشارات دانشگاه تهران
مددپور محمد: 1387، تجلیات حکمت معنوی در هنر اسلامی، تهران، شرکت چاپ و نشر بین الملل
معماریان غلامحسین: 1384، سیری در مبانی نطری معماری، تهران، انتشارات سروش دانش
نقره کار عبدالحمید: 1389، مبانی نظری معماری، تهران، انتشارات پیام نور
نجیب اوغلو گل رو: 1389،هندسه و تزیین در معماری اسلامی، ترجمه‌ی مهرداد قیومی بید هندی، تهران، انتشارات روزنه
هاشمی فشارکی ،سید جواد :1396مقدمه‌ای برمبانی معماری مساجد – انتشارات وانیا
Zevi: 1973, P.18
